Uitgebreide patientenfolder van huidinfo.nl

Lichen planus is een betrekkelijk veel voorkomende, over het algemeen sterk jeukende huidafwijking. De klassieke vorm van lichen planus betreft iets verheven, steenrode vlakke papeltjes met de typische wittige verkleuring op het oppervlak die bij nadere inspectie bestaan uit kleine witte lijntjes: de Wickhamse striae. De papeltjes zijn vaak in groepjes gelegen. Typische localisaties zijn de binnenzijde van de polsen, de enkels en ook laag op de rug. Lichen planus kan ook lineair voorkomen, bijvoorbeeld in het kader van oppervlakkige beschadigingen van de huid (Koebner-fenomeen).

Naast lichen planus van de huid komt ook lichen planus van de slijmvliezen (zoals de mond) voor. Vaak, maar niet altijd, is er dan ook sprake van lichen planus van de huid. Er zijn ook meer atypische presentaties van lichen planus, deze komen in de onderstaande foto’s ook aan bod.


Lichen planus – Foto 1

lichen planus pols

Deze 40-jarige man heeft sinds 3 weken uitbreidende, jeukende papeltjes aan de beide polsen, aan de enkels en de voetranden.

De afwijkingen op de foto zijn klassiek voor lichen ruber planus. De laesies zijn gegroepeerd, rood tot steenrood en duidelijk zijn ook de witte Wickhamse striae op het oppervlak van de typische vlakke papels. Er is daarom weinig ruimte voor een differentiaal diagnose.

Differentiaal diagnose: psoriasis guttata. Tegen psoriasis pleit het ontbreken van (fijne witte) schilfering, de kleine maat van de afwijkingen, groepsgewijze distributie van de laesies, de jeuk die heviger is dan gebruikelijk bij psoriasis.


Lichen planus – Foto 2

lichen planus pols

Deze foto toont de pols van een 37 jarige man. Hier liggen de papeltjes in een opvallende lijnvormige formatie. Bij zorgvuldige inspectie kunnen ook hier de Wickhamse striae worden gezien, zelfs bij de kleinste papeltjes. De diagnose is daarom: lichen (ruber) planus. Hoewel de patient het zich niet kan herinneren is het aannemelijk dat er een oppervlakkige krab-laesie is geweest waar in de laesies ontstaan zijn. Dit noemen wij het Koebner-fenomeen dat ook bekend is bij ondermeer psoriasis.

Differentiaal diagnose: scabies. Schurft kan overwogen worden vanwege de localisatie (de polsen zijn ook voor schurft een voorkeurslocalisatie) en de jeukklachten. De Wickhamse striae verraden echter dat het om lichen planus gaat. Ook de typische gangetjes in de huid zoals die bij schurft worden gezien ontbreken.


Lichen planus – Foto 3

lichen planus romp

Deze 62 jarige vrouw ontwikkelde binnen 2 weken deze uitgebreide, vrijwel gegeneraliseerde, jeukende huidafwijking. Dat is inmiddels een maand geleden en de afwijkingen breiden zich nog steeds uit, maar langzaam. De jeuk is enorm. Aanvankelijk werd gedacht aan een geneesmiddeleruptie omdat patiente niet lang voor de klachten begonnen was gestart met een ACE-remmer. Inspectie van de huid toont ook nu weer de Wickhamse striae die typisch zijn voor lichen (ruber) planus. Overigens is het heel goed mogelijk dat de ACE-remmer hier de oorzaak is van de lichen planus: van ACE-remmers is bekend dat het lichenoide geneesmiddelreacties kan veroorzaken.

Diferentiaal diagnose: zoals gezegd verraadt het voorkomen van de Wickhamse striae de diagnose lichen planus. Als deze Wickhamse striae er niet zouden zijn moet aan een uitgebreide DD gedacht worden: geneesmiddelreactie, sarcoidose, cutane lupus erythematosus, M. Grover.


Lichen planus – foto 4

lichen planus arm

Bij deze 48 jarige man is er geen sprake van duidelijk palpabele papeltjes zoals in de casus hierboven , maar zijn het meer vlakke en iets grotere laesies die zichtbaar zijn. Toch is er wel sprake van een heel subtiele verhevenheid: er is in feite sprake van zeer vlakke plaques. Individuele Wickhamse striae zijn er wel, maar minder opvallend. Wat vooral opvalt is het lichenoide oppervlak (een wittige weerschijn) en de iets rood-livide basiskleur. Daarnaast is de lokalisatie aan de polsen ook wel suggestief voor lichen planusĀ of eventueel een lichenoide geneesmiddelreactie.

Differentiaal diagnose: voor psoriasis guttata en constitutioneel ontbreekt de typische schilfering. Voor andere dermatosen zoals pityriasis rosea en pityriasis versicolor is de distributie ‘verkeerd’ en deze laatst genoemde aandoeningen tonen bovendien een subtiele schilfering.

disclaimer